লেখক: দীপজ্যোতি গগৈ · অনুৰণন, সংখ্যা 3 (Vol 1, Issue 3, August 2019) · পৃষ্ঠা 31–36
বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি জীৱনৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ হৈ পৰিলেও ভাৰতত বিজ্ঞানচৰ্চা সংকটত পৰিছে নেকি — এই প্ৰশ্নটোক কেন্দ্ৰ কৰি লেখকে বিজ্ঞান আৰু বিশ্বাসৰ পাৰ্থক্য, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ পাৰ্থক্য আৰু বৈজ্ঞানিক পদ্ধতি (ধাৰণা, পৰীক্ষা, তত্ত্ব) কি, সেই কথা বুজাইছে। বিজ্ঞানৰ ফল ভোগ কৰিও জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ দৰে বৈজ্ঞানিক তথ্য অস্বীকাৰ কৰা, ধৰ্মীয় গোড়ামিৰে বিজ্ঞানক আক্ৰমণ কৰা আৰু শিক্ষা ব্যৱস্থাই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ নিশিকাই কেৱল শ্ৰমিক তৈয়াৰ কৰা প্ৰৱণতাৰ সমালোচনা কৰা হৈছে। AICTE-ৰ 'আদিম জ্ঞান পদ্ধতি' পাঠ্যক্ৰম, বৈদিক যুগৰ উৰাজাহাজৰ দৰে দাবী, ১০৬ সংখ্যক ভাৰতীয় বিজ্ঞান কংগ্ৰেছত হোৱা অবৈজ্ঞানিক মন্তব্য আৰু ভেংকটৰামন ৰামকৃষ্ণনে বিজ্ঞান কংগ্ৰেছক 'চাৰ্কাচ' বুলি কোৱাৰ উদাহৰণ দিয়া হৈছে।
লগতে CSIR-ৰ পুঁজিৰ অভাৱ, উন্নত দেশে GDP-ৰ ৩-৪% বিজ্ঞান গৱেষণাত খৰচ কৰাৰ বিপৰীতে ভাৰতে মাত্ৰ ০.৮৫% খৰচ কৰা আৰু মূৰ্তি-মন্দিৰ-উৎসৱত হাজাৰ কোটি টকা ব্যয় কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ৰাজা ৰামমোহন ৰায়, বিদ্যাসাগৰ আৰু সাবিত্ৰীবাই ফুলেৰ উদাহৰণেৰে লেখকে দেখুৱাইছে যে বিজ্ঞানৰ ডিগ্ৰী নহ'লেও বৈজ্ঞানিক মানসিকতা গঢ়িব পাৰি, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়াৰ ভুৱা বাতৰি, জাত-পাত আৰু কুসংস্কাৰৰ পৰা সমাজক ৰক্ষা কৰিবলৈ যুক্তিবাদী সমাজ গঢ়াৰ আহ্বান জনাই লেখাটো শেষ কৰিছে।

