প্ৰকৃতিৰ নিয়ম সলনি নহয়, কিন্তু সেই নিয়ম বৰ্ণনা কৰিবলৈ আমি বাছি লোৱা চলকবোৰ (ভৰ, ত্বৰণ, আয়তন, ঘনত্ব আদি) মানুহৰ নিজৰ পছন্দ নে, সেই প্ৰশ্নৰে সম্পাদকীয় স্তম্ভটো আৰম্ভ হৈছে। ভৱিষ্যত প্ৰজন্ম বা কোনো এলিয়েন জাতিয়ে পদাৰ্থবিজ্ঞান নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰিলে একেবোৰ চলকেই…
গণিতশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰি গঢ়িব পৰা কেৰিয়াৰৰ সম্ভাৱনাসমূহৰ এখন পথ-নিৰ্দেশিকা হিচাপে লেখাটো লিখা হৈছে। বিশুদ্ধ আৰু প্ৰায়োগিক গণিতৰ ভাগ, সফল গণিতজ্ঞ হ’বলৈ প্ৰয়োজনীয় দক্ষতা আৰু উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ পিছত স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ, এম.ফিল. আৰু পি.এইচ.ডি. পৰ্যন্ত অধ্যয়নৰ পথৰ কথা প্ৰথমে কোৱা হৈছে। ইয়াৰ…
সপোনক লৈ প্ৰচলিত লোকবিশ্বাস আৰু অন্ধবিশ্বাসৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সপোনৰ আঁৰৰ বৈজ্ঞানিক ব্যাখ্যা লেখাটোত আলোচনা কৰা হৈছে। টোপনিৰ সৈতে মেলাটনিন আৰু কৰ্টিছল হৰমনৰ সম্পৰ্ক, টোপনিৰ চাৰিটা স্তৰ আৰু আমি মূলতঃ আৰ.ই.এম. টোপনিত সপোন দেখাৰ কথা ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। ফ্ৰয়েডে সপোনক…
নাছাই আৱিষ্কাৰ কৰা পৃথিৱী-সদৃশ নতুন বহিঃগ্ৰহ ‘ৰছ ৫০৮ বি’ৰ বিষয়ে লেখাটোত জনোৱা হৈছে। পৃথিৱীৰ পৰা প্ৰায় ৩৭ আলোকবৰ্ষ দূৰত এম-টাইপৰ ৰঙা বামন তৰা এটাক প্ৰদক্ষিণ কৰা এই ছুপাৰ আৰ্থখনৰ ভৰ পৃথিৱীৰ প্ৰায় চাৰিগুণ আৰু ই ১০.৮ দিনত এটা কক্ষপথ সম্পূৰ্ণ…
মঙল গ্ৰহৰ নামকৰণৰ ইতিহাস আৰু ইয়াৰ ৰঙা ৰঙৰ কাৰণ আইৰণ অক্সাইডৰ কথাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গ্ৰহটোক মানৱ বসতিৰ উপযোগী কৰি তোলাৰ সম্ভাৱনা দীঘলীয়াকৈ আলোচনা কৰা হৈছে। বহু কোটি বছৰ আগতে মঙলত তৰল পানী থকাৰ প্ৰমাণ, কিউৰিঅ’ছিটি ৰোভাৰে ২০১৮ চনত পোৱা…
পৃথিৱীৰ জীৱজগতৰ প্ৰাণস্বৰূপ পানী কেনেকৈ প্ৰদূষিত হৈছে আৰু ইয়াক ৰোধ কৰিবলৈ আমি কি কৰিব পাৰোঁ, সেই বিষয়ে লেখাটোত আলোচনা কৰা হৈছে। নগৰীকৰণ, উদ্যোগ, কৃষিত ব্যৱহৃত সাৰ-কীটনাশক, যান-বাহন, তেজস্ক্ৰিয় পদাৰ্থ আৰু আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গিৰণক জলপ্ৰদূষণৰ মূল কাৰণ হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে। পৃথিৱীৰ…
অনিতা ডেনিয়েলৰ মূল ৰচনাৰ এই অনুবাদত নোবেল শান্তি বঁটা বিজয়ী চিকিৎসক, ধৰ্মযাজক আৰু অৰ্গেনবাদক এলবাৰ্ট ছুইটজাৰৰ জীৱন আৰু আফ্ৰিকাত তেওঁৰ চিকিৎসা সেৱাৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আলছেছৰ গাঞ্চবেচ্ছ গাঁৱত ধৰ্মযাজক পিতৃৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা ছুইটজাৰে সৰুৰে পৰা অৰ্গেন বজোৱাত পাৰ্গত…
খাদ্য অপচয় আৰু ইয়াৰ পৰিৱেশগত প্ৰভাৱৰ পটভূমিত ৰান্ধনীশালৰ পৰাই বহনক্ষমতা আৰম্ভ কৰাৰ কথা লেখাটোত কোৱা হৈছে। খাদ্যৰ উৎপাদন, পৰিবহণ আৰু সংৰক্ষণৰ লগত জড়িত পৰিৱেশৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱ, অৰ্থাৎ খাদ্য পদাংক (ফুড ফুটপ্ৰিণ্ট) কি, সেয়া কাৰ্বন আৰু পানীৰ পদাংকৰ উদাহৰণেৰে ব্যাখ্যা…
জেমছ ৱেব মহাকাশ দূৰবীক্ষণ যন্ত্ৰই তোলা ৰং-বিৰঙী ফটোবোৰত দেখা বস্তুবোৰ আচলতে কি, সেই কথা বুজাবলৈ লেখাটোত নেবুলা বা নীহাৰিকাৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। মহাকাশৰ গেছ, বিকিৰণ আৰু ধূলিকণাৰ মেঘ নেবুলাত থকা হাইড্ৰ’জেন আৰু হিলিয়াম মহাকৰ্ষণ শক্তিৰ ফলত একত্ৰিত হৈ পাৰমাণৱিক…
Prompted by the New Education Policy’s plan to make coding compulsory from class 6, the piece asks whether young children can and should learn programming. It recalls how Western programmers from Bill Gates to Linus Torvalds grew up tinkering with…
শিশু শিতানৰ এই লেখাত নৱম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰী শ্ৰেষ্ঠা চাংমাইয়ে জেমছ ৱেব স্পেচ টেলিস্কোপৰ মূল তথ্যসমূহ দাঙি ধৰিছে। ২০২১ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত ফ্ৰান্সৰ গুৱেনা মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ পৰা এৰিয়েন ৫ ৰকেটেৰে উৎক্ষেপণ কৰা এই টেলিস্কোপ পৃথিৱীৰ পৰা প্ৰায় ১৫ লাখ কিলোমিটাৰ দূৰৰ…
কেন্সাৰৰ দৰে ভয়ংকৰ ৰোগৰ স্থায়ী চিকিৎসা এতিয়াও সম্ভৱ হোৱা নাই যদিও এই সম্পাদকীয়ত আমেৰিকাৰ মেম’ৰিয়েল স্ল’ন কেটাৰিং কেন্সাৰ চেণ্টাৰত হোৱা এক ড্ৰাগ ট্ৰায়েলৰ আশাব্যঞ্জক ফলাফলৰ কথা আলোচনা কৰা হৈছে। মলদ্বাৰৰ কৰ্কট ৰোগত ভুগি থকা ১৮ গৰাকী ৰোগীয়ে ছমাহ ধৰি Dostarlimab…
ক্লপ ৰেনচমৱেৰ (Clop ransomware) নামৰ এটা কম্পিউটাৰ মালৱেৰৰ মুখেৰে প্ৰথম পুৰুষত লিখা এই আত্মকথাত কম্পিউটাৰ ভাইৰাচ আৰু ইয়াৰ ‘পৰিয়াল’ৰ ইতিহাস আৰু প্ৰকাৰভেদ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭১ চনৰ ক্ৰিপাৰ আৰু ১৯৭৪ চনৰ ৰেবিট ভাইৰাচৰ পৰা আৰম্ভ কৰি লেখকে ভাইৰাচ (আন প্ৰগ্ৰেমত…
‘প্ৰকৃতিৰ নিয়ম’ বুলি আমি সঘনাই ব্যৱহাৰ কৰা কথাষাৰৰ প্ৰকৃত অৰ্থ কি, সেয়া পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ দৃষ্টিৰে বুজাবলৈ লেখকে চেষ্টা কৰিছে। আইনষ্টাইনৰ ‘ঈশ্বৰে জুৱা নেখেলে’ আৰু ডিৰাকৰ ‘ঈশ্বৰ এজন বিচক্ষণ গণিতজ্ঞ’ উক্তিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি লেখকে কৈছে যে মহাকৰ্ষণ, বিদ্যুৎ-চুম্বকীয় বল বা…
বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ উৎপত্তি কেনেকৈ হ’ল, এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ ধৰ্ম আৰু বিজ্ঞান দুয়োটাই দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে যদিও বিজ্ঞানৰ ব্যাখ্যাৰ সীমা ক’ত, সেই বিষয়ে লেখকে বিচাৰ কৰিছে। বৰ্তমানৰ বৈজ্ঞানিক বৰ্ণনা সাধাৰণ আপেক্ষিকতাবাদ আৰু কোৱাণ্টাম বলবিজ্ঞান—এই দুটা স্তম্ভৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল; বিগ বেঙৰ পৰা প্ৰায়…
মহাকাশত প্ৰথমবাৰৰ বাবে খোজ কঢ়া (স্পেছৱাক কৰা) ছোভিয়েট মহাকাশচাৰী এলেক্সি লিঅ’নভৰ জীৱন আৰু কৃতিত্ব এই লেখাৰ মূল বিষয়। লিঅ’নাৰ্ডো ডা-ভিঞ্চিৰ কল্পনা, ৰাইট ভাতৃদ্বয়ৰ উৰাজাহাজ, গডাৰ্ডৰ ৰকেট, স্পুটনিক-১, লাইকা, য়ুৰি গাগাৰিন আৰু ভেলেণ্টিনা টেৰেছক’ভাৰ উৰণৰ পটভূমি বৰ্ণনা কৰি লেখকে ১৯৬৫ চনৰ…
বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস (৫ জুন)ৰ প্ৰসংগৰে আৰম্ভ কৰি লেখকে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কিয় জৰুৰী, সেই বিষয়ে বহল আলোচনা আগবঢ়াইছে; ১৯৭২ চনৰ ষ্টকহ’ম সন্মিলনৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰসংঘই এই দিৱসটো পালন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ লগে লগে বনাঞ্চল ধ্বংস, নগৰীকৰণ আৰু উদ্যোগ স্থাপনৰ…
মঙ্গল গ্ৰহলৈ যাবলৈ সাজু হোৱা নাছাৰ কনিষ্ঠতম মহিলা মহাকাশচাৰী প্ৰশিক্ষাৰ্থী এলিছা কাৰছনৰ (Alyssa Carson) পৰিচয় এই লেখাত দিয়া হৈছে। শীতল যুদ্ধৰ সময়ৰ ছোভিয়েট-আমেৰিকা মহাকাশ প্ৰতিযোগিতা, য়ুৰি গাগাৰিন, প্ৰথম মহিলা মহাকাশচাৰী ভেলেণ্টিনা টেৰেছক’ভা আৰু ভাৰতীয় মূলৰ কল্পনা চাওলা আৰু সুনীতা উইলিয়ামছৰ…
বাতৰি আৰু সামাজিক মাধ্যমত সঘনাই শুনা Blue Moon, Blood Moon, Red Moon আৰু Super Moon শব্দকেইটাৰ প্ৰকৃত অৰ্থ এই লেখাত সহজভাৱে বুজোৱা হৈছে। ব্লু মুন মানে নীলা ৰঙৰ চন্দ্ৰ নহয়, বৰং এমাহত দুটা পূৰ্ণিমা হ’লে দ্বিতীয়টোক ব্লু মুন বোলে; চন্দ্ৰই…
সংস্কৃত ‘যুজ’ ধাতুৰ পৰা অহা ‘যোগ’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে লগ লগোৱা—আত্মাৰ লগত পৰমাত্মাৰ আৰু শৰীৰৰ লগত মনৰ মিলন; আধুনিক জীৱনত যোগাভ্যাস কিয় প্ৰয়োজনীয়, সেই কথা এই লেখাত ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। যোগ সাধনাৰ বাবে সন্ন্যাসী বা বনবাসী হোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই, জাতি-ধৰ্ম…
Write to
Jasmine Gogoi at [email protected]
Let’s develop our society with a scientific heart. Join us to build the scientifically nurtured future →
