'বিজ্ঞান জগতৰ সোণালী মুকুটা' শীৰ্ষক স্তম্ভৰ এই লেখাটোত অসমৰ বিজ্ঞান চৰ্চা আৰু বিজ্ঞান সাহিত্যৰ অগ্ৰদূত ড° ৰোহিণীকান্ত বৰুৱাৰ (১৯১০-১৯৬৮) জীৱন আৰু কৃতি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। শদিয়াত জন্ম হোৱা আৰু তেৰ বছৰতে পিতৃহাৰা হোৱা ৰোহিণীকান্তই ১৯২৬ চনত মেট্ৰিক, কটন কলেজৰ পৰা আই.এছ.চি., কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰসায়নত বি.এছ.চি. আৰু এম.এছ.চি. আৰু লগতে আইনৰ ডিগ্ৰী লৈ, ৰাজনৈতিক কাৰণত অসম প্ৰশাসনিক সেৱাত নিযুক্তি নোপোৱাৰ পিছত ডিব্ৰুগড়ত ওকালতি কৰিছিল, আৰু ডা. ভুবনেশ্বৰ বৰুৱাৰ পৰামৰ্শত ১৯৩৮ চনত কটন কলেজত ৰসায়নৰ প্ৰবক্তা হিচাপে যোগদান কৰিছিল।
১৯৪৬ চনত লিভাৰপুল বিশ্ববিদ্যালয়ত ড° আৰ. এ. মৰ্টনৰ তত্ত্বাৱধানত ভিটামিন-এ বিষয়ক গৱেষণা কৰি ১৯৪৮ চনত ডক্টৰেট লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ ডিব্ৰুগড় মেডিকেল কলেজত জীৱ ৰসায়ন বিভাগ গঢ়ি অসমৰ স্থানীয় খাদ্য (যেনে দেশীয় মদৰ পুষ্টিগুণ) সম্পৰ্কে গৱেষণা কৰিছিল আৰু ১৯৬০ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰসায়ন বিভাগৰ মুৰব্বী হৈ তাত আধুনিক গৱেষণাৰ পৰিৱেশ গঢ়িছিল। বিজ্ঞান সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ 'লাজুকুৰীয়া' ছদ্মনামেৰে আৱাহন-অকণত লিখিছিল, 'বিজ্ঞানৰ সাধু' (১৯৩২, অসম সাহিত্য সভাৰ বিশেষ বঁটাপ্ৰাপ্ত) আৰু 'পৰিপুষ্টি বিজ্ঞান' (১৯৫৮) ৰচনা কৰিছিল, 'পমিলীৰ পৰিয়াল' আৰু 'পৰম ক্ষুধা' নামেৰে বিদেশী উপন্যাস অনুবাদ কৰিছিল আৰু অসম বিজ্ঞান সমিতিৰ 'বিজ্ঞান জেউতি'ৰ জন্মদাতা আছিল। বিবেকৰ স্বাধীনতাক টকাতকৈ বেছি মূল্য দিয়া, শিশুক খেল-ধেমালিৰ মাজেৰে শিক্ষা দিয়াৰ পক্ষপাতী আৰু ডিব্ৰুগড়ত প্ৰাক-প্ৰাথমিক বিদ্যালয় খোলা এই ব্যক্তিজনৰ ১৯৬৮ চনৰ ৭ জুলাইত কলিকতা বিমানবন্দৰত হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ মাত্ৰ ৫৮ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।
