লেখক: অজিত কুমাৰ শৰ্মা (বিজ্ঞান জগতৰ ৰূপালী মুকুতা) · অনুৰণন, সংখ্যা 10 (Vol 2, Issue 4, Aug – Sept 2021) · পৃষ্ঠা 56–58
'বিজ্ঞান জগতৰ সোণালী মুকুটা' শিতানৰ এই কিস্তিত ৰে'লগাড়ীৰ স্বয়ংক্ৰিয় ভেকুৱাম ব্ৰেকৰ উদ্ভাৱক, অসমৰ যন্ত্ৰ-অভিযন্তা গুৰু প্ৰসাদ দাসৰ জীৱনী সংগ্ৰহ কৰি দিয়া হৈছে। ১৯০৪ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰীত বৰপেটাৰ বিলৰতাৰীহাটীত জন্ম লোৱা গুৰু প্ৰসাদে ১৯২১ চনৰ অসহযোগ আন্দোলনত যোগ দি অষ্টম শ্ৰেণীতে পঢ়া এৰি কলিকতালৈ যায়, ব্যৱসায়ত বিফল হৈ মটৰ গেৰেজত কাম কৰে আৰু নৈশ বিদ্যালয়ত পঢ়ি ১৯২৪ চনত মেট্ৰিক পাছ কৰে; লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাকে ধৰি কেইবাজনো অসমীয়া মনীষীৰ সান্নিধ্য তেওঁ পাইছিল। কামত মুগ্ধ হৈ ব্ৰিটিছ ব্যৱসায়ীয়ে তেওঁক কলিকতা টেকনিকেল স্কুল আৰু পিছত ইংলেণ্ডৰ ইনষ্টিটিউট অৱ মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিঙলৈ পঠিয়ায়, য'ত তেওঁ ভেকুৱাম ব্ৰেক (জি পি ব্ৰেক), ৰে'লৰ বেগ কমোৱা 'কাট অফ কণ্ট্ৰল গেজ' আৰু 'বয়লাৰ চেফটি ভাল্ভ' উদ্ভাৱন কৰে।
ব্ৰিটিছ চৰকাৰে তেওঁক অভিযান্ত্ৰিক ডিগ্ৰী দি ৰয়েল নেভীৰ প্ৰথম মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ১৯৩১ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহি তেওঁ ৰে'লৱে, বাৰ্মা অইল কোম্পানী আৰু কানপুৰৰ অস্ত্ৰ কাৰখানাৰ পৰিচালকৰ পদত কাম কৰে আৰু 'কৰ্ণেল' উপাধি লাভ কৰে; ১৯৮২ চনৰ ১৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।

