লেখক: শ্ৰেষ্ঠা চাংমাই (শিশু শিতান) · অনুৰণন, সংখ্যা 12 (Vol 2, Issue 6, Nov – Dec 2021) · পৃষ্ঠা 68–69
শিশু শিতানৰ এই লেখাটোত অষ্টম শ্ৰেণীৰ ছাত্ৰী শ্ৰেষ্ঠা চাংমাইয়ে পৃথিৱীৰ জীৱকুলে প্ৰথমবাৰৰ বাবে কেনেকৈ অক্সিজেন ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শিকিলে সেই কথা সৰলভাৱে বুজাইছে। প্ৰায় ৪৫০ কোটি বছৰ আগতে সৃষ্টি হোৱা পৃথিৱীৰ আদিম বেক্টেৰিয়াৰ ভিতৰত ক্ল'ৰ'ফিলযুক্ত ছায়ানো বেক্টেৰিয়াই প্ৰথমে অক্সিজেন উৎপাদন কৰিছিল, আৰু ইহঁতৰ অস্বাভাৱিক বংশবৃদ্ধিৰ ফলত অক্সিজেনৰ মাত্ৰা ইমান বাঢ়ি গ'ল যে পৃথিৱী শীতল হৈ 'বৰফাবৃত পৃথিৱী' (Snowball Earth) হৈ পৰিল।
সেই পৰিৱেশত জীয়াই থকা কিছুমান বেক্টেৰিয়াই লাহে লাহে অক্সিজেন ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ শিকিলে — সেয়াই আছিল জীৱৰ অক্সিজেন ব্যৱহাৰৰ আৰম্ভণি, আৰু পিছত জ্বালামুখী উদ্গিৰণৰ ফলত পৃথিৱী আকৌ জীৱকুলৰ বাবে অনুকূল হৈ উঠিল।

