লেখক: ভাৰ্গৱ বৰঠাকুৰ · অনুৰণন, সংখ্যা 16 (Vol 3, Issue 4, July – August 2022) · পৃষ্ঠা 20–28
মঙল গ্ৰহৰ নামকৰণৰ ইতিহাস আৰু ইয়াৰ ৰঙা ৰঙৰ কাৰণ আইৰণ অক্সাইডৰ কথাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গ্ৰহটোক মানৱ বসতিৰ উপযোগী কৰি তোলাৰ সম্ভাৱনা দীঘলীয়াকৈ আলোচনা কৰা হৈছে। বহু কোটি বছৰ আগতে মঙলত তৰল পানী থকাৰ প্ৰমাণ, কিউৰিঅ'ছিটি ৰোভাৰে ২০১৮ চনত পোৱা জৈৱ অণু আৰু ইনছাইট লেণ্ডাৰৰ অভিযানৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। টেৰাফৰ্মিং, অৰ্থাৎ জীৱহীন গ্ৰহৰ পৰিৱেশক পৃথিৱীসদৃশ কৰি তোলাৰ বিভিন্ন প্ৰস্তাৱ, যেনে চি.এফ.চি.ৰ দৰে গ্ৰীণহাউচ গেছেৰে উষ্ণতা বৃদ্ধি, মেৰু অঞ্চলৰ বৰফ গলোৱা, থাৰ্ম'নিউক্লিয়াৰ বিস্ফোৰণ, বিশাল আইনাৰে সূৰ্যৰ পোহৰ প্ৰতিফলন আৰু এম'নিয়া প্ৰয়োগৰ কথা ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।
মঙলৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ অভাৱ পূৰাবলৈ নাছাৰ ড° জিম গ্ৰীণৰ কৃত্ৰিম চুম্বকীয় ঢালৰ প্ৰস্তাৱ আৰু ফাইট'প্লাংকটন, কৃত্ৰিম সালোক-সংশ্লেষণ তথা বেক্টেৰিয়াৰ সহায়ত অক্সিজেন উৎপাদনৰ পৰীক্ষাৰ কথাও কোৱা হৈছে। লগতে মঙলৰ কম মধ্যাকৰ্ষণ, টেকটনিক প্লেট আৰু ডাঙৰ উপগ্ৰহৰ অভাৱ আৰু টেৰাফৰ্মিঙত লাগিব পৰা হাজাৰ বছৰৰ সময়ৰ দৰে সীমাবদ্ধতাসমূহো উল্লেখ কৰা হৈছে। পৃথিৱীৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ হ্ৰাস আৰু জনবিস্ফোৰণৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে বিকল্প বাসস্থান হিচাপে মঙল এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ গ্ৰহ বুলি লেখকে সামৰণি মাৰিছে।

