ধ্বংসৰ গৰাহত পৰা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰক আগৰ অৱস্থালৈ ঘূৰাই অনাৰ প্ৰচেষ্টা, অৰ্থাৎ পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ পুনঃনিৰ্মাণৰ বিষয়ে এই লেখাটো। ৰাষ্ট্ৰসংঘই ২০২১ চনৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসৰ মূলমন্ত্ৰ হিচাপে এই বিষয়টোকে বাছি লোৱাৰ লগতে ২০২১-৩০ দশকটোক পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ পুনঃনিৰ্মাণৰ দশক হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। পৰিস্থিতি তন্ত্ৰ ধ্বংসৰ প্ৰাকৃতিক কাৰণ (উল্কাপিণ্ড, ভূমিকম্প, বানপানী, জলবায়ুৰ পৰিৱৰ্তন আদি) আৰু মানৱসৃষ্ট কাৰণ (অৰণ্য ধ্বংস, প্ৰদূষণ, উদ্যোগীকৰণ, জৈৱ ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ) দুয়োটাৰ কথা কোৱা হৈছে আৰু পুনঃনিৰ্মাণ বিজ্ঞান হিচাপে ইয়াৰ সংক্ষিপ্ত ইতিহাসো দিয়া হৈছে।
সফল উদাহৰণ হিচাপে ৰাজস্থানৰ ৰাজেন্দ্ৰ সিঙৰ কামৰ কথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে— পৰম্পৰাগত 'জহাদ' পদ্ধতি পুনৰ সক্ৰিয় কৰি আলৱাৰ জিলাৰ প্ৰায় ১৬০ খন গাঁৱত ভূজলৰ পৰিমাণ ৬ মিটাৰ বৃদ্ধি, বনাঞ্চলৰ ৩৩ শতাংশ পুনৰ্গঠন আৰু শুকাই যোৱা পাঁচখন নদী পুনৰ বোৱাৰ কথা কোৱা হৈছে, যাৰ বাবে তেওঁক ২০০১ চনত মেগচেচে বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। বিংশ শতিকা বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তিৰ শতিকা হোৱাৰ দৰে একবিংশ শতিকা প্ৰকৃতি পুনঃনিৰ্মাণৰ শতিকা হ'ব লাগিব বুলি লেখাটো সামৰা হৈছে।
