অভিযান্ত্ৰিক কলেজৰ এটা শ্ৰেণীকোঠাত ডিজেল ইঞ্জিন পঢ়াই থকা শৰ্মা ছাৰ আৰু ছাত্ৰ কুশলৰ মাজত হোৱা কাল্পনিক বিতৰ্কৰ ৰূপত এই লেখাটো লিখা হৈছে। ডিজেল ইঞ্জিনৰ আৱিষ্কাৰক কোন বুলি সোধাত কুশলে ‘বিশ্বকৰ্মা’ বুলি দিয়া উত্তৰৰ পৰা প্ৰশ্ন উঠে — ৰুডল্ফ ডিজেলে আৱিষ্কাৰ কৰা যন্ত্ৰৰ বাবে এখন অভিযান্ত্ৰিক কলেজে কিয় মূৰ্তি-পুৰোহিতসহ জাকজমকীয়া বিশ্বকৰ্মা পূজা পাতে? শৰ্মা ছাৰে পূজাক পৰম্পৰা, সংস্কৃতি আৰু সামাজিক বাধ্যবাধকতা বুলি যুক্তি দিয়ে, আনহাতে কুশলে কয় যে গাঁৱৰ নিৰক্ষৰ মানুহৰ তাবিজ-মন্ত্ৰক অন্ধবিশ্বাস বুলি হাঁহিলে উচ্চশিক্ষিত ইঞ্জিনীয়াৰিং ছাত্ৰ-অধ্যাপকৰ এনে বিশ্বাস আৰু বেছি হাস্যকৰ।
আলোচনাত ধৰ্মীয় আৱেগৰ সামাজিক ভয়, প্ৰগতিশীল বুলি ভবা লোকৰো জাত-পাতৰ বিচাৰ, অসমীয়া সমাজলৈ আমদানি হোৱা নতুন পূজা-পাতল আৰু ৰাজনৈতিক ধৰ্মীয় প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰসংগও উঠে। সামৰণিত কুশলে প্ৰস্তাৱ দিয়ে যে পূজা বন্ধ কৰিলেই অন্ধবিশ্বাস নাযায়, বৰং চাৰ্বাক, ব্ৰুনো, গেলিলিও, ৰাজা ৰামমোহন ৰায় আদিৰ দৰে যুক্তিবাদীৰ পথত থাকি বিশ্বকৰ্মা পূজাৰ দিনটোক অভিযন্তা-উদ্ভাৱকৰ স্মৃতিদিৱস, কৰ্মশালা আৰু বিজ্ঞান-মনস্কতা প্ৰচাৰৰ দিন হিচাপে পালন কৰা উচিত।
