লেখক: ড০ ৰান্না ৰাজখোৱা · অনুৰণন, সংখ্যা 7 (Vol 2, Issue 1, April – May 2020 (cover)) · পৃষ্ঠা 20–22
পৃথিৱীৰ চৌম্বকীয় উত্তৰ মেৰুটো কানাডাৰ আৰ্কটিক অঞ্চলৰ পৰা চাইবেৰিয়াৰ ফালে ইমান দ্ৰুতগতিত গতি কৰিছে যে ২০১৫ চনৰ 'বিশ্ব চৌম্বকীয় আৰ্হি' (World Magnetic Model) সময়ৰ আগতেই সংশোধন কৰিবলগীয়া হয়, আৰু মাৰ্কিন চৰকাৰৰ কাম বন্ধ হোৱাৰ বাবে ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰীৰ সেই উন্নীতকৰণো পিছুৱাই যায়। ১৮০০ চনৰ পৰাই মেৰুটোৰ স্থানান্তৰ ধৰা পৰিলেও ১৯৯০ৰ দশকৰ পৰা ইয়াৰ গতি বছৰি প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰৰ পৰা ৫৫ কিলোমিটাৰলৈ বাঢ়িছে আৰু ২০১৮ চনত ই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তাৰিখ ৰেখা পাৰ হৈ পূব গোলাৰ্ধত সোমাইছে। মূল কাৰণ পৃথিৱীৰ বাহিৰৰ শাহত থকা তৰল লোহাৰ প্ৰবাহ; ভূ-চুম্বকবিদ ৰ'নাল্ড মেৰিলৰ ভাষ্য অনুসৰি পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰৰ কাল্পনিক দণ্ডচুম্বকটোৱে চৌম্বক ক্ষেত্ৰৰ প্ৰায় ৭৫ শতাংশ যোগায় আৰু ইয়াৰ প্ৰাবল্য প্ৰতি শতিকাত প্ৰায় ৭ শতাংশকৈ কমি আহিছে, আনহাতে বাকী ২৫ শতাংশ অ-দ্বিমেৰু ক্ষেত্ৰৰ প্ৰভাৱতেই মেৰুটো চাইবেৰিয়াৰ ফালে হেলি গৈছে।
চৌম্বক ক্ষেত্ৰ দুৰ্বল হ'লে মেৰু ওলোটা হোৱাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা কিছুমান বিজ্ঞানীয়ে কৈছে যদিও, প্ৰায় ৭,৮০,০০০ বছৰ আগতে হোৱা শেষ ওলোটাখনৰ দৰে এনে ঘটনা হাজাৰ হাজাৰ বছৰ জুৰি হয় বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নেচাৰৰ প্ৰতিবেদন উদ্ধৃত কৰি কানাডাৰ তলৰ তৰল লোহাৰ দ্ৰুত ধাৰাই তাত চৌম্বক ক্ষেত্ৰ দুৰ্বল কৰাৰ কথা আৰু ফিল লাইভমোৰৰ মতে কানাডা আৰু চাইবেৰিয়াৰ তলৰ দুটা ক্ষেত্ৰৰ প্ৰতিযোগিতাত চাইবেৰিয়াই জয়ী হোৱাৰ কথা কোৱা হৈছে।

