জলবায়ু কি, বতৰৰ পৰা ই কেনেকৈ পৃথক আৰু জলবায়ু তন্ত্ৰৰ পাঁচটা উপাদান (বায়ুমণ্ডল, জলমণ্ডল, ভূ-মণ্ডল, তুষাৰমণ্ডল আৰু জৈৱমণ্ডল) কি — এই সংজ্ঞাৰে আৰম্ভ কৰি লেখাটোৱে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ কাৰণ, প্ৰভাৱ আৰু প্ৰতিৰোধৰ বিশ্লেষণ কৰিছে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বাৰ্ষিক বৰষুণ প্ৰায় ২৫% হ্ৰাস পোৱা, দশকত ভূ-পৃষ্ঠৰ উষ্ণতা ০.১১ ডিগ্ৰী বৃদ্ধি পোৱা আৰু ২০০৫-০৬ চনত অসমৰ প্ৰায় ১৫খন জিলাত খৰাং হোৱাৰ তথ্য দি অসমতো জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ লক্ষণ দেখুওৱা হৈছে। প্ৰাকৃতিক কাৰণ হিচাপে মহাসাগৰীয় সোঁত, আগ্নেয়গিৰিৰ উদ্গীৰণ আৰু পৃথিৱীৰ ২৩.৫ ডিগ্ৰী হেলনীয়া অক্ষৰ কথা, আৰু মানৱসৃষ্ট কাৰণ হিচাপে গ্ৰীণহাউচ এফেক্ট — কাৰ্বন-ডাই-অক্সাইড, মিথেন, নাইট্ৰাছ অক্সাইড আদি গেছে কম্বলৰ দৰে তাপ আবদ্ধ কৰা প্ৰক্ৰিয়া, যাক প্ৰথমে জীন ব্যাপ্তিষ্ট ফৰিয়াৰে উদঘাটন কৰিছিল — লগতে জীৱাশ্ম ইন্ধন জ্বলোৱা, বনাঞ্চল ধ্বংস, কৃষি আৰু উদ্যোগৰ পৰা নিৰ্গত গেছৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।
১৯শ শতিকাৰ পৰা পৃথিৱীৰ গড় উষ্ণতা ০.৩-০.৬ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত কৃষি উৎপাদন, বতৰ (খৰাং, বানপানী, হিমবাহ গলি সাগৰপৃষ্ঠ বৃদ্ধি, ঘূৰ্ণীবতাহ), জনস্বাস্থ্য আৰু অৰণ্য-বন্যপ্ৰাণীৰ ওপৰত পৰা প্ৰভাৱ ভাগে ভাগে আলোচনা কৰা হৈছে। প্ৰতিৰোধৰ অংশত পৰিৱেশ সুৰক্ষাক সংবিধানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা প্ৰথম দেশ হিচাপে ভাৰতৰ কথা, ১৯৭২ চনৰ ষ্টকহম সন্মিলন আৰু ৫ জুনৰ বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱস, আৰু বন্যপ্ৰাণী সুৰক্ষা আইন ১৯৭২ৰ পৰা পৰিৱেশ সুৰক্ষা আইন ১৯৮৬লৈকে ভাৰতৰ প্ৰধান পৰিৱেশ আইনসমূহৰ উল্লেখ কৰি প্ৰকৃতি ৰক্ষা কৰাটো প্ৰতিজন নাগৰিকৰ কৰ্তব্য বুলি কোৱা হৈছে।
